{"id":2343,"date":"2020-01-14T15:17:36","date_gmt":"2020-01-14T14:17:36","guid":{"rendered":"https:\/\/schizofrenia-reaguj.pl\/pacjent\/?page_id=2343"},"modified":"2025-12-19T10:16:01","modified_gmt":"2025-12-19T09:16:01","slug":"porady-dotyczace-zdrowia-dla-osob-cierpiacych-na-schizofrenie","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/schizofrenia-reaguj.pl\/pacjent\/porady-dotyczace-zdrowia-dla-osob-cierpiacych-na-schizofrenie\/","title":{"rendered":"Porady dotycz\u0105ce zdrowia dla os\u00f3b cierpi\u0105cych na schizofreni\u0119"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-rea-inpage-nav-rea-inpage-nav-block rea-inpage-nav-block front has-margin\"><div class=\"rea-inpage-nav-block__image\" style=\"background-image: url(https:\/\/schizofrenia-reaguj.pl\/pacjent\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/wooden.png)\"><img decoding=\"async\" class=\"inpage-nav-background\" alt=\"\" src=\"https:\/\/schizofrenia-reaguj.pl\/pacjent\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/wooden.png\"><\/div><div class=\"rea-inpage-nav-block__content\"><div class=\"rea-inpage-nav-block__content--wrapper\"><div class=\"text-wrapper\"><h2 class=\"inpage-nav-title\">Wskaz\u00f3wki dotycz\u0105ce zdrowego stylu \u017cycia<\/h2><ul class=\"inpage-nav-list\"><li>Prowadzenie zdrowego trybu \u017cycia ma w schizofrenii kluczowe znaczenie. W niniejszej sekcji przedstawiamy u\u017cyteczne wskaz\u00f3wki i porady, kt\u00f3re pomog\u0105 Pa\u0144stwu poprawi\u0107 diet\u0119, nawyki i relacje osobiste. Cz\u0142onkowie rodzin os\u00f3b cierpi\u0105cych na schizofreni\u0119 r\u00f3wnie\u017c znajd\u0105 tu przydatne informacje, kt\u00f3re podpowiedz\u0105 im jak najlepiej wspiera\u0107 swoich bliskich.<\/li><\/ul><\/div><div class=\"section-nav\"><h4 class=\"section-nav--title\">W tej sekcji<\/h4><div class=\"section-nav--nav-items js-inpage-nav-items\"><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-rea-paragraph-rea-paragraph-block rea-paragraph-block front\"><div class=\"rea-paragraph-block__content\"><p class=\"content-text\">Prowadzenie zdrowego stylu \u017cycia jest niezwykle wa\u017cne, szczeg\u00f3lnie dla os\u00f3b chorych na schizofreni\u0119. Poni\u017cej przedstawiamy kilka wskaz\u00f3wek, kt\u00f3re pozwol\u0105 osobie dotkni\u0119tej t\u0105 chorob\u0105 zadba\u0107 o siebie nawet w trudnych sytuacjach.<br><br><\/p><\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-rea-title-rea-title-block rea-title-block front\"><div class=\"rea-title-block__content\"><h3 id=\"odpowiednia-ilo-snu\" class=\"content-title \">Odpowiednia ilo\u015b\u0107 snu<\/h3><h4 class=\"content-subtitle rea-hidden\"><\/h4><\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-rea-paragraph-rea-paragraph-block rea-paragraph-block front\"><div class=\"rea-paragraph-block__content\"><p class=\"content-text\">Odpowiednia ilo\u015b\u0107 snu pomaga w radzeniu sobie z r\u00f3\u017cnymi sytuacjami \u017cyciowymi powoduj\u0105cymi stres. Zm\u0119czenie mo\u017ce utrudnia\u0107 kontrolowanie objaw\u00f3w choroby. Schizofrenia mo\u017ce wi\u0105za\u0107 si\u0119 z problemami z zasypianiem. Mo\u017cna jednak temu cho\u0107 cz\u0119\u015bciowo zaradzi\u0107 poprzez:<sup>1<\/sup><\/p><\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-rea-list-rea-list-block rea-list-block front\"><div class=\"rea-list-block__wrapper\"><div class=\"list-unordered list\"><p>Wykszta\u0142cenie nawyku chodzenia spa\u0107 i wstawania ka\u017cdego dnia o podobnej porze<\/p><p>Relaks przed po\u0142o\u017ceniem si\u0119 spa\u0107, np. z s\u0142uchanie muzyki, \u0107wiczenia oddechowe lub medytacj\u0119<\/p><p>Unikanie jasnych ekran\u00f3w, np. laptop\u00f3w lub telefon\u00f3w<\/p><p>Podj\u0119cie pr\u00f3by rozwi\u0105zania przyczyn stresu &#8211; mo\u017cna rozwa\u017cy\u0107 spisanie swoich problem\u00f3w lub rozmow\u0119 z przyjacielem<\/p><\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-rea-separator-rea-separator-block rea-separator-block front\"><div class=\"rea-separator-block__content\"><hr class=\"rea-separator-block__separator\"><\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-rea-title-rea-title-block rea-title-block front\"><div class=\"rea-title-block__content\"><h3 id=\"strongzdrowa-dieta-i-regularna-aktywno-fizycznastrong\" class=\"content-title \"><strong>Zdrowa dieta i regularna aktywno\u015b\u0107 fizyczna<\/strong><\/h3><h4 class=\"content-subtitle rea-hidden\"><\/h4><\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-rea-paragraph-rea-paragraph-block rea-paragraph-block front\"><div class=\"rea-paragraph-block__content\"><p class=\"content-text\">Zr\u00f3wnowa\u017cona dieta, z du\u017c\u0105 ilo\u015bci\u0105 owoc\u00f3w i warzyw, mo\u017ce pom\u00f3c w utrzymaniu zdrowia fizycznego. Odpowiednie od\u017cywianie si\u0119 oraz regularna aktywno\u015b\u0107 fizyczna mog\u0105 zmniejszy\u0107 ryzyko wyst\u0105pienia cukrzycy lub chor\u00f3b uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia<sup>2<\/sup>. Regularne posi\u0142ki mog\u0105 tak\u017ce pom\u00f3c w zmniejszaniu ryzyka wyst\u0105pienia psychozy spowodowanej zmianami poziomu cukru we krwi<sup>1<\/sup>.<br>Niekt\u00f3re badania wykaza\u0142y, \u017ce zmniejszenie spo\u017cycia glutenu mo\u017ce mie\u0107 wp\u0142yw na objawy schizofrenii; konieczne s\u0105 tu jednak dalsze badania<sup>3<\/sup>. Korzystne mo\u017ce by\u0107 tak\u017ce przyjmowanie odpowiedniej ilo\u015bci witamin C i E<sup>3<\/sup>. Wi\u0119cej informacji o zdrowym od\u017cywianiu si\u0119 mo\u017cna znale\u017a\u0107 na stronach Instytutu \u017bywno\u015bci i \u017bywienia.<br>Istnieje zwi\u0105zek pomi\u0119dzy aktywno\u015bci\u0105 fizyczn\u0105 a popraw\u0105 jako\u015bci \u017cycia u pacjent\u00f3w ze schizofreni\u0105. Stwierdzono, \u017ce \u0107wiczenia maj\u0105 korzystny wp\u0142yw na wiele typowych czynnik\u00f3w przyczyniaj\u0105cych si\u0119 do z\u0142ego stanu zdrowia os\u00f3b cierpi\u0105cych na schizofreni\u0119, w tym siedz\u0105cy tryb \u017cycia i palenie tytoniu<sup>4<\/sup>.  Aktywno\u015b\u0107 fizyczna usprawnia tak\u017ce czynno\u015b\u0107 m\u00f3zgu poprzez popraw\u0119 pami\u0119ci, wielozadaniowo\u015bci oraz umiej\u0119tno\u015bci planowania, pobudza napraw\u0119 kom\u00f3rek nerwowych i zwi\u0119ksza koncentracj\u0119.<\/p><\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-rea-separator-rea-separator-block rea-separator-block front\"><div class=\"rea-separator-block__content\"><hr class=\"rea-separator-block__separator\"><\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-rea-title-rea-title-block rea-title-block front\"><div class=\"rea-title-block__content\"><h3 id=\"strongrzucenie-paleniastrong\" class=\"content-title \"><strong>Rzucenie palenia<\/strong><\/h3><h4 class=\"content-subtitle rea-hidden\"><\/h4><\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-rea-paragraph-rea-paragraph-block rea-paragraph-block front\"><div class=\"rea-paragraph-block__content\"><p class=\"content-text\">Palacze s\u0105 nara\u017ceni na zwi\u0119kszone ryzyko raka, chor\u00f3b serca i udaru m\u00f3zgu<sup>2<\/sup>. Rzucenie palenia jest nie\u0142atwe, ale istnieje szereg metod, kt\u00f3re mog\u0105 w tym pom\u00f3c. Rzucenie palenia wi\u0105\u017ce si\u0119 z wieloma korzy\u015bciami, a w przypadku os\u00f3b cierpi\u0105cych na schizofreni\u0119 mo\u017ce nawet przyczyni\u0107 si\u0119 do poprawy zdrowia psychicznego. Jednak\u017ce w przypadku ch\u0119ci rzucenia palenia przy przyjmowaniu lek\u00f3w przeciwpsychotycznych nale\u017cy koniecznie przed tym skonsultowa\u0107 si\u0119 z lekarzem rodzinnym lub psychiatr\u0105<sup>2<\/sup>.  <\/p><\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-rea-separator-rea-separator-block rea-separator-block front\"><div class=\"rea-separator-block__content\"><hr class=\"rea-separator-block__separator\"><\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-rea-title-rea-title-block rea-title-block front\"><div class=\"rea-title-block__content\"><h3 id=\"strongunikanie-alkoholu-i-rodkw-odurzajcychstrong\" class=\"content-title \"><strong>Unikanie alkoholu i \u015brodk\u00f3w odurzaj\u0105cych<\/strong><\/h3><h4 class=\"content-subtitle rea-hidden\"><\/h4><\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-rea-paragraph-rea-paragraph-block rea-paragraph-block front\"><div class=\"rea-paragraph-block__content\"><p class=\"content-text\">Zdarza si\u0119, \u017ce, objawy choroby wywo\u0142aj\u0105 ch\u0119\u0107 si\u0119gania po alkohol lub narkotyki w celu ich z\u0142agodzenia. W takich sytuacjach wa\u017cne jest, aby pami\u0119ta\u0107, \u017ce substancje te na d\u0142u\u017csz\u0105 met\u0119 najprawdopodobniej doprowadz\u0105 do pogorszenia objaw\u00f3w<sup>2<\/sup>. Alkohol powi\u0105zano z depresj\u0105 i ryzykiem wyst\u0105pienia psychozy, za\u015b \u015brodki odurzaj\u0105ce mog\u0105 pog\u0142\u0119bi\u0107 istniej\u0105c\u0105 schizofreni\u0119. Unikanie ich jest szczeg\u00f3lnie wa\u017cne w przypadku stosowania lek\u00f3w przeciwpsychotycznych, gdy\u017c substancje te mog\u0105 wchodzi\u0107 w reakcje z lekami<sup>2<\/sup>. <\/p><\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-rea-separator-rea-separator-block rea-separator-block front\"><div class=\"rea-separator-block__content\"><hr class=\"rea-separator-block__separator\"><\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-rea-title-rea-title-block rea-title-block front\"><div class=\"rea-title-block__content\"><h3 id=\"strongkontrolowanie-stresustrong\" class=\"content-title \"><strong>Kontrolowanie stresu<\/strong><\/h3><h4 class=\"content-subtitle rea-hidden\"><\/h4><\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-rea-paragraph-rea-paragraph-block rea-paragraph-block front\"><div class=\"rea-paragraph-block__content\"><p class=\"content-text\">Objawy schizofrenii mog\u0105 powodowa\u0107 stres i niepok\u00f3j. W kontrolowaniu stresu mo\u017ce pom\u00f3c ograniczenie liczby obowi\u0105zk\u00f3w, rozmowa z przyjaci\u00f3\u0142mi lub rodzin\u0105, a tak\u017ce aktywno\u015b\u0107 fizyczna, np. spacer lub p\u0142ywanie.<sup>5<\/sup><\/p><\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-rea-separator-rea-separator-block rea-separator-block front\"><div class=\"rea-separator-block__content\"><hr class=\"rea-separator-block__separator\"><\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-rea-title-rea-title-block rea-title-block front\"><div class=\"rea-title-block__content\"><h3 id=\"strongutrzymywanie-relacjistrong\" class=\"content-title \"><strong>Utrzymywanie relacji<\/strong><\/h3><h4 class=\"content-subtitle rea-hidden\"><\/h4><\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-rea-paragraph-rea-paragraph-block rea-paragraph-block front\"><div class=\"rea-paragraph-block__content\"><p class=\"content-text\">Wa\u017cne jest, aby stara\u0107 si\u0119 utrzyma\u0107 kontakt z przyjaci\u00f3\u0142mi i rodzin\u0105, gdy\u017c cz\u0119sto mo\u017ce to pom\u00f3c w przezwyci\u0119\u017ceniu trudno\u015bci. Poczucie izolacji mo\u017ce pogorszy\u0107 objawy schizofrenii, zatem nale\u017cy stara\u0107 si\u0119 utrzyma\u0107 relacje z bliskimi osobami. <sup>1<\/sup> Dla os\u00f3b odczuwaj\u0105cych brak silnych relacji dost\u0119pne s\u0105 r\u00f3\u017cnego rodzaju terapie, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 pomocne.<\/p><\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-rea-separator-rea-separator-block rea-separator-block front\"><div class=\"rea-separator-block__content\"><hr class=\"rea-separator-block__separator\"><\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-rea-title-rea-title-block rea-title-block front\"><div class=\"rea-title-block__content\"><h3 id=\"strongrodzina-i-opiekunowie-jak-pomcstrong\" class=\"content-title \"><strong>Rodzina i opiekunowie: jak pom\u00f3c<\/strong><\/h3><h4 class=\"content-subtitle rea-hidden\"><\/h4><\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-rea-paragraph-rea-paragraph-block rea-paragraph-block front\"><div class=\"rea-paragraph-block__content\"><p class=\"content-text\">Doniesienia potwierdzaj\u0105, \u017ce pacjenci otrzymuj\u0105cy wsparcie ze strony opiekuna s\u0105 w stanie osi\u0105gn\u0105\u0107 znacznie lepsze wyniki leczenia ni\u017c pacjenci nieotrzymuj\u0105cy takiego wsparcia. Obserwuje si\u0119 u nich rzadsze nawroty oraz mniejsz\u0105 liczb\u0119 i kr\u00f3tszy czas hospitalizacji psychiatrycznych.<sup>6<\/sup> Jednak\u017ce, cho\u0107 wykazano pozytywny wp\u0142yw wsparcia opiekuna na wyniki leczenia osoby chorej to z drugiej strony codzienne pe\u0142nienie opieki nad tak\u0105 osob\u0105 wi\u0105\u017ce si\u0119 zazwyczaj z negatywnym wp\u0142ywem na zdrowie zar\u00f3wno psychiczne jak i fizyczne opiekuna. Przyk\u0142adowo, opiekun mo\u017ce do\u015bwiadczy\u0107 wyczerpania, zaburze\u0144 snu, depresji i niepokoju. W zwi\u0105zku z tym zdrowy stylu \u017cycia, w tym odpowiednia ilo\u015b\u0107 snu s\u0105 r\u00f3wnie\u017c bardzo wa\u017cne dla opiekuna osoby chorej. Istotny jest r\u00f3wnie\u017c udzia\u0142 w programach psychoedukacyjnych oraz grupach wzajemnego wsparcia, gdy\u017c udowodniono ich pozytywny wp\u0142yw na radzenie sobie ze skomplikowan\u0105 sytuacj\u0105 w rodzinie oraz og\u00f3lny stan zdrowia opiekun\u00f3w.<\/p><\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-rea-references-rea-references-block rea-references-block front\"><div class=\"rea-references-block__references\"><p class=\"references-title\">Referencje<\/p><ol class=\"references-list\"><li>Mind, How can I help myself?, 2013. <a href=\"https:\/\/www.mind.org.uk\/information-support\/types-of-mental-health-problems\/schizophrenia\/self-care\/#look\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">https:\/\/www.mind.org.uk\/information-support\/types-of-mental-health-problems\/schizophrenia\/self-care\/#look<\/a> [Accessed November 2019]<\/li><li>NHS, Schizophrenia \u2013 Living with, 2019. <a href=\"https:\/\/www.nhs.uk\/conditions\/schizophrenia\/living-with\/\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">https:\/\/www.nhs.uk\/conditions\/schizophrenia\/living-with\/<\/a>  [Accessed November 2019]<\/li><li>Arroll, M.A., Wilder, L. &amp; Neil, J. Nutritional interventions for the adjunctive treatment of schizophrenia: a brief review.\u00a0Nutr J\u00a013,\u00a091 (2014) doi:10.1186\/1475-2891-13-91<\/li><li>EPA Report(27th European Congress of Psychiatry) 2019;<\/li><li>NHS, Every mind matters &#8211; stress, 2019. <a href=\"https:\/\/www.nhs.uk\/oneyou\/every-mind-matters\/stress\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">https:\/\/www.nhs.uk\/oneyou\/every-mind-matters\/stress<\/a>\/ [Accessed November 2019]<\/li><li>Onwumere et al. Front Phsychol 2018; 9:1530<\/li><\/ol><\/div><\/div>\n\n\n\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":1,"featured_media":2406,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"page-fullwidth.php","meta":{"_acf_changed":false,"rea_page_title_signed_in_meta_block_field":"Porady dotycz\u0105ce zdrowia dla os\u00f3b cierpi\u0105cych na schizofreni\u0119","rea_page_title_signed_out_meta_block_field":"Porady dotycz\u0105ce zdrowia dla os\u00f3b cierpi\u0105cych na schizofreni\u0119","rea_page_description_signed_in_meta_block_field":"Leading a healthy lifestyle is very important, especially if you are living with schizophrenia. Follow these tips to help look after yourself even when the going gets tough.","rea_page_description_signed_out_meta_block_field":"Leading a healthy lifestyle is very important, especially if you are living with schizophrenia. Follow these tips to help look after yourself even when the going gets tough.","rea_page_footer_id_meta_block_field":"","rea_page_footer_date_meta_block_field":"","footnotes":""},"class_list":["post-2343","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/schizofrenia-reaguj.pl\/pacjent\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2343","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/schizofrenia-reaguj.pl\/pacjent\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/schizofrenia-reaguj.pl\/pacjent\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/schizofrenia-reaguj.pl\/pacjent\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/schizofrenia-reaguj.pl\/pacjent\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2343"}],"version-history":[{"count":22,"href":"https:\/\/schizofrenia-reaguj.pl\/pacjent\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2343\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5161,"href":"https:\/\/schizofrenia-reaguj.pl\/pacjent\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2343\/revisions\/5161"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/schizofrenia-reaguj.pl\/pacjent\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2406"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/schizofrenia-reaguj.pl\/pacjent\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2343"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}