{"id":2208,"date":"2020-01-14T12:32:31","date_gmt":"2020-01-14T11:32:31","guid":{"rendered":"https:\/\/schizofrenia-reaguj.pl\/pacjent\/?page_id=2208"},"modified":"2025-12-19T10:16:02","modified_gmt":"2025-12-19T09:16:02","slug":"schizofrenia-podstawowe-informacje","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/schizofrenia-reaguj.pl\/pacjent\/schizofrenia-podstawowe-informacje\/","title":{"rendered":"Schizofrenia &#8211; podstawowe informacje"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-rea-inpage-nav-rea-inpage-nav-block rea-inpage-nav-block front has-margin\"><div class=\"rea-inpage-nav-block__image\" style=\"background-image: url(https:\/\/schizofrenia-reaguj.pl\/pacjent\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/wooden.png)\"><img decoding=\"async\" class=\"inpage-nav-background\" alt=\"\" src=\"https:\/\/schizofrenia-reaguj.pl\/pacjent\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/wooden.png\"><\/div><div class=\"rea-inpage-nav-block__content\"><div class=\"rea-inpage-nav-block__content--wrapper\"><div class=\"text-wrapper\"><h2 class=\"inpage-nav-title\">Schizofrenia &#8211; podstawowe informacje<\/h2><ul class=\"inpage-nav-list\"><li>Schizofrenia jest zaburzeniem psychicznym z szerokim spektrum objaw\u00f3w klinicznych, kt\u00f3rego przyczyna wci\u0105\u017c pozostaje nieznana.<\/li><\/ul><\/div><div class=\"section-nav\"><h4 class=\"section-nav--title\">W tej sekcji<\/h4><div class=\"section-nav--nav-items js-inpage-nav-items\"><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-rea-title-rea-title-block rea-title-block front\"><div class=\"rea-title-block__content\"><h3 id=\"informacje-oglne\" class=\"content-title \">Informacje og\u00f3lne<\/h3><h4 class=\"content-subtitle rea-hidden\"><\/h4><\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-rea-paragraph-rea-paragraph-block rea-paragraph-block front\"><div class=\"rea-paragraph-block__content\"><p class=\"content-text\">Schizofrenia to powa\u017cne zaburzenie psychiczne maj\u0105ce wp\u0142yw na zachowanie, my\u015blenie i emocje. Pierwsze objawy mog\u0105 by\u0107 zauwa\u017calne dopiero w wieku nastoletnim lub doros\u0142ym, ale w rzeczywisto\u015bci choroba zaczyna si\u0119 znacznie wczesniej.<sup>1<\/sup><br>U m\u0119\u017cczyzn pierwsze objawy zwykle pojawiaj\u0105 si\u0119 w wieku ok. 15-25 lat, za\u015b u kobiet zazwyczaj ma to miejsce p\u00f3\u017aniej tj. oko\u0142o 35-45 roku \u017cycia. Schizofrenia wyst\u0119puje u obu p\u0142ci i w r\u00f3\u017cnych kulturach. <sup>2<\/sup><br>Schizofrenia dotyka ponad 21 milion\u00f3w ludzi na ca\u0142ym \u015bwiecie; choroba ta cz\u0119\u015bciej wyst\u0119puje cz\u0119\u015bciej u m\u0119\u017cczyzn ni\u017c u kobiet.<sup>3<\/sup><\/p><\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-rea-separator-rea-separator-block rea-separator-block front\"><div class=\"rea-separator-block__content\"><hr class=\"rea-separator-block__separator\"><\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-rea-title-rea-title-block rea-title-block front\"><div class=\"rea-title-block__content\"><h3 id=\"przyczyny-i-objawy\" class=\"content-title \">Przyczyny i objawy<\/h3><h4 class=\"content-subtitle rea-hidden\"><\/h4><\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-rea-paragraph-rea-paragraph-block rea-paragraph-block front\"><div class=\"rea-paragraph-block__content\"><p class=\"content-text\">Dok\u0142adne przyczyny schizofreniii nie zosta\u0142y do ko\u0144ca poznane, jak dot\u0105d nie ustalono konkretnej patogenezy tej choroby. Istnieje jednak kilka sk\u0142adowych, kt\u00f3rym przypisuje si\u0119 du\u017c\u0105 rol\u0119 w jej rozwoju, na przyk\u0142ad: czynniki przed i oko\u0142oporodowe, nadu\u017cywanie \u015brodk\u00f3w odurzaj\u0105cych oraz czynniki spo\u0142eczne<sup>4&#8211;7<\/sup>  <br>Jednym z czynnik\u00f3w zwi\u0119kszonego ryzyka rozwoju schizofrenii jest r\u00f3wnie\u017c styl \u017cycia. Do innych, cz\u0119sto wi\u0105zanych z rozwojem choroby, czynnik\u00f3w zalicza si\u0119 nadu\u017cywanie marihuany<sup>4<\/sup>, czynniki spo\u0142eczne, takie jak dorastanie w du\u017cym mie\u015bcie, a tak\u017ce wydarzenia w \u017cyciu danej osoby , kt\u00f3re w przesz\u0142o\u015bci wywo\u0142a\u0142y u niej silne emocje<sup>5-7<\/sup>.<br>Zwi\u0105zek pomi\u0119dzy nadu\u017cywaniem konopii indyjskich a psychozami by\u0142 tematem wielu szeroko zakrojonych bada\u0144. Niekt\u00f3rzy badacze sugeruj\u0105, \u017ce marihuana zar\u00f3wno zwi\u0119ksza prawdopodobie\u0144stwo wyst\u0105pienia schizofrenii, jak i odwrotnie-osoby u kt\u00f3rych ju\u017c istniej\u0105 zaburzenie psychiczne maj\u0105 sk\u0142onno\u015bci do cz\u0119stszego nadu\u017cywanie marihuany. R\u00f3wnie\u017c osoby predysponowane do psychozy si\u0119gaj\u0105 po marihuan\u0119 cz\u0119\u015bciej ni\u017c pozosta\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa<sup>13<\/sup>. Wed\u0142ug niedawno opublikowanego artyku\u0142u w czasopi\u015bmie &#8222;The Lancet&#8221; ( 2019 r.) mo\u017cna by\u0142oby zapobiec 30 % przypadk\u00f3w pierwszych epizod\u00f3w psychoz w Londynie, oraz 50 % w Amsterdamie, gdyby w miastach tych nie by\u0142o dost\u0119pu do silnie dzia\u0142aj\u0105cej marihuany<sup>14<\/sup>.<br>Ryzyko rozwoju schizofrenii jest wy\u017csze w obr\u0119bie rodzin, cho\u0107by z powodu istniej\u0105cych niekiedy czynnik\u00f3w genetycznych, kt\u00f3re le\u017c\u0105 u podstaw tego zaburzenia<sup>6,7,9<\/sup>. Czynniki genetyczne i \u015brodowiskowe mog\u0105 si\u0119 jednak nak\u0142ada\u0107, dlatego rozwoju schizofrenii nie powinno si\u0119 \u0142\u0105czy\u0107 tylko z czynnikami genetycznymi<sup>6<\/sup>.<br>Niekt\u00f3re zmiany anatomiczne i czynno\u015bciowe m\u00f3zgu mog\u0105 mie\u0107 tak\u017ce wp\u0142yw na wyst\u0105pienie schizofrenii<sup>10<\/sup>.<br>Badania wykaza\u0142y, \u017ce u os\u00f3b choruj\u0105cych na schizofreni\u0119 rozw\u00f3j m\u00f3zgu jest zaburzony w wieku nastoletnim<sup>10<\/sup>. Zaburzenia te wydaj\u0105 si\u0119 przyjmowa\u0107 dwie mo\u017cliwe formy:<\/p><\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-rea-list-rea-list-block rea-list-block front\"><div class=\"rea-list-block__wrapper\"><div class=\"list-unordered list\"><p>Neurony w m\u00f3zgu po\u0142\u0105czone s\u0105 w sieci, istotne dla jego rozwoju i prawid\u0142owego funkcjonowania. W przedniej cz\u0119\u015bci m\u00f3zgu, zwanej kor\u0105 przedczo\u0142ow\u0105, zewn\u0119trzne ga\u0142\u0119zie neuronowe (zwane synapsami i kolcami dendrytycznymi) mog\u0105 ulec nadmiernemu &#8222;przycinaniu&#8221; synaptycznemu, co zak\u0142\u00f3ca prawid\u0142owe po\u0142\u0105czenia w sieci. Przycinanie jest zjawiskiem prawid\u0142owym, ale u os\u00f3b choruj\u0105cych na schizofreni\u0119 jest ono nasilone. <sup>6<\/sup><\/p><p>Neurony komunikuj\u0105 si\u0119 ze sob\u0105 za pomoc\u0105 neuroprzeka\u017anik\u00f3w, czyli zwi\u0105zk\u00f3w chemicznych przenosz\u0105cych sygna\u0142y w m\u00f3zgu. Os\u0142abiona regulacja neuroprzeka\u017anik\u00f3w mo\u017ce doprowadzi\u0107 do zaburze\u0144 w przenoszeniu sygna\u0142\u00f3w i wp\u0142yn\u0105\u0107 przez to na rozw\u00f3j m\u00f3zgu. U os\u00f3b chorych na schizofreni\u0119 niekt\u00f3re neuroprzeka\u017aniki (dopamina, serotonina i glutaminian) wykazuj\u0105 nietypow\u0105 aktywno\u015b\u0107.<sup>6,11<\/sup><\/p><\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-rea-paragraph-rea-paragraph-block rea-paragraph-block front\"><div class=\"rea-paragraph-block__content\"><p class=\"content-text\">Schizofreni\u0119 cechuje szerokie spektrum objaw\u00f3w. Mo\u017cna je podzieli\u0107 na trzy grupy: objawy pozytywne (takie jak halucynacje i urojenia), objawy negatywne (zwi\u0105zane ze s\u0142ab\u0105 ekspresj\u0105 i obni\u017con\u0105 motywacj\u0105) oraz zaburzenia funkcji poznawczych (trudno\u015bci w organizowaniu my\u015bli i tworzeniu plan\u00f3w).<sup>12<\/sup><br><br><\/p><\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-rea-quote-rea-quote-block rea-quote-block front\"><div class=\"rea-quote-block__wrapper\"><div class=\"rea-quote-block__content-type\"><div class=\"rea-quote-block__content-type--background\" data-type=\"book\"><div class=\"rea-quote-block__content-type--icon attr-content-type\" data-type=\"book\"><div class=\"content-type-icon\"><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"rea-quote-block__content-area\"><p class=\"rea-quote-block__content-area--content-type html-content-type-title\" data-type=\"book\"><\/p><h5 class=\"rea-quote-block__content-area--title html-title\">Klasyfikacja zaburze\u0144 psychicznych i zaburze\u0144 zachowania\u00a0ICD-10<\/h5><div class=\"rea-quote-block__content-area--subtitle html-subtitle\">\u015awiatowa Organizacja Zdrowia<\/div><div class=\"rea-quote-block__content-area--reference html-reference\"><a href=\"https:\/\/www.who.int\/classifications\/icd\/en\/GRNBOOK.pdf\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">https:\/\/www.who.int\/classifications\/icd\/en\/GRNBOOK.pdf<\/a><\/div><div class=\"rea-quote-block__content-area--text html-text\"><\/div><\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-rea-references-rea-references-block rea-references-block front\"><div class=\"rea-references-block__references\"><p class=\"references-title\">Referencje<\/p><ol class=\"references-list\"><li>ICD-10 Classification of Mental and Behavioural Disorders  <a href=\"https:\/\/icd.who.int\/browse10\/2016\/en#\/F20\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">https:\/\/icd.who.int\/browse10\/2016\/en#\/F20<\/a>. Accessed July 2019<\/li><li>Mathews M. Schizophrenia and Acute Psychosis. August 2013<\/li><li>WHO schizophrenia fact sheet <a href=\"https:\/\/www.who.int\/news-room\/fact-sheets\/detail\/schizophrenia\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">https:\/\/www.who.int\/news-room\/fact-sheets\/detail\/schizophrenia<\/a>. Accessed July 2019<\/li><li>Haller CS, Padmanabhan JL, Lizano P, Torous J, Keshavan M. Recent advances in understanding schizophrenia. F1000Prime Rep. 2014 Jul 8;6:57. doi: 10.12703\/P6-57. eCollection 2014. Review.<\/li><li>Klosterk\u00f6tter J, Schultze-Lutter F, Bechdolf A, Ruhrmann S. Prediction and prevention of schizophrenia: what has been achieved and where to go next? World Psychiatry. 2011;10(3):165\u2013174.<\/li><li>Sullivan PF, Kendler KS, Neale MC., Schizophrenia as a complex trait: evidence from a meta-analysis of twin studies. Arch Gen Psychiatry. 2003 Dec;60(12):1187-92.<\/li><li>McGuffin P. Nature and nurture interplay: schizophrenia. Psychiatr Prax. 2004 Nov;31 Suppl 2:S189-93.<\/li><li><a href=\"https:\/\/www.bbc.co.uk\/news\/health-12617495\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">https:\/\/www.bbc.co.uk\/news\/health-12617495<\/a> [Accessed July 2019] <\/li><li>Kety SS. Arch Gen Psychiatry 1994;51(6):442-55<\/li><li><a href=\"https:\/\/www.nhs.uk\/conditions\/schizophrenia\/causes\/\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">https:\/\/www.nhs.uk\/conditions\/schizophrenia\/causes\/<\/a> [Accessed July 2019]<\/li><li>Brisch et al. The Role of Dopamine in Schizophrenia from a Neurobiological and Evolutionary Perspective: Old Fashioned, but Still in Vogue Front Psychiatry. 2014; 5: 47<\/li><li>NIH. Mental Health Information. Schizophrenia. <a href=\"https:\/\/www.nimh.nih.gov\/health\/topics\/schizophrenia\/index.shtml\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">https:\/\/www.nimh.nih.gov\/health\/topics\/schizophrenia\/index.shtml<\/a> Accessed July 2019<\/li><li>Psychol Med. 2017 Apr;47(5):971-980. doi: 10.1017\/S0033291716003172. Epub 2016 Dec 8. Assessing causality in associations between cannabis use and schizophrenia risk: a two-sample Mendelian randomization study. Gage SH, Jones HJ, Burgess S, Bowden J, Davey Smith G, Zammit S, Munaf\u00f2 MR.<\/li><li>The Lancet Psychiatry, VOLUME 6, ISSUE 5, P427-436, MAY 01, 2019. The contribution of cannabis use to variation in the incidence of psychotic disorder across Europe (EU-GEI): a multicentre case-control study. Marta Di Forti, PhD , Diego Quattrone, MD, Giada Tripoli, MSc,Charlotte Gayer-Anderson, PhD, Harriet Quigley, MD et al<\/li><\/ol><\/div><\/div>\n\n\n\n\n\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":1,"featured_media":1154,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"page-fullwidth.php","meta":{"_acf_changed":false,"rea_page_title_signed_in_meta_block_field":"Schizofrenia - podstawowe informacje","rea_page_title_signed_out_meta_block_field":"Schizofrenia - podstawowe informacje","rea_page_description_signed_in_meta_block_field":"Schizofreni\u0119 mo\u017cna zdefiniowa\u0107 jako powa\u017cne zaburzenie psychiczne, kt\u00f3re wp\u0142ywa na zachowania, my\u015bli i emocje. Mo\u017cesz zauwa\u017cy\u0107 pierwsze objawy dopiero w wieku nastoletnim lub doros\u0142ym, ale w rzeczywisto\u015bci zaczynaj\u0105 si\u0119 one znacznie wcze\u015bniej w \u017cyciu.","rea_page_description_signed_out_meta_block_field":"Schizofreni\u0119 mo\u017cna zdefiniowa\u0107 jako powa\u017cne zaburzenie psychiczne, kt\u00f3re wp\u0142ywa na zachowania, my\u015bli i emocje. Mo\u017cesz zauwa\u017cy\u0107 pierwsze objawy dopiero w wieku nastoletnim lub doros\u0142ym, ale w rzeczywisto\u015bci zaczynaj\u0105 si\u0119 one znacznie wcze\u015bniej w \u017cyciu.","rea_page_footer_id_meta_block_field":"","rea_page_footer_date_meta_block_field":"","footnotes":""},"class_list":["post-2208","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/schizofrenia-reaguj.pl\/pacjent\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2208","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/schizofrenia-reaguj.pl\/pacjent\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/schizofrenia-reaguj.pl\/pacjent\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/schizofrenia-reaguj.pl\/pacjent\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/schizofrenia-reaguj.pl\/pacjent\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2208"}],"version-history":[{"count":61,"href":"https:\/\/schizofrenia-reaguj.pl\/pacjent\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2208\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5171,"href":"https:\/\/schizofrenia-reaguj.pl\/pacjent\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2208\/revisions\/5171"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/schizofrenia-reaguj.pl\/pacjent\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1154"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/schizofrenia-reaguj.pl\/pacjent\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2208"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}